VU-bioloog schrijft mee aan boek over seksueel conflict

Seksueel conflict ontstaat wanneer de belangen van mannen en vrouwen om voort te planten niet overeenkomen. Dit komt voor bij alle organismen die zich seksueel voortplanten
In The Oxford Handbook of Sexual Conflict in Humans hebben wetenschappers de gevolgen van seksueel conflict voor de mens voor het eerst overzichtelijk in kaart gebracht. VU-bioloog Joris Koene schreef een inleidend hoofdstuk met opvallende voorbeelden uit het dierenrijk.

“Seksueel conflict ontstaat doordat mannetjes een grote hoeveelheid sperma produceren terwijl vrouwtjes veel energie steken in een beperkt aantal eitjes,” legt Koene uit. “Daardoor zijn vrouwtjes selectief in hun partnerkeuze, terwijl mannetjes met hun sperma juist zoveel mogelijk eitjes willen bevruchten. Voortplanting is natuurlijk een gezamenlijke activiteit van beide seksen, maar evolutionair gezien betekent dat niet dat de belangen van beide overeenkomen. In het dierenrijk kan dat leiden tot bizar gedrag.”

Koene beschrijft hoe slakken ‘liefdespijlen’ op hun partner afvuren om te voorkomen dat hun sperma wordt afgebroken zodat de kans op bevruchting met dat sperma toeneemt. En hoe bedwantsen hun sperma onderhuids in de buikholte van een vrouwtje injecteren. Het sperma vindt uiteindelijk zelf zijn weg naar de eitjes. Daarmee omzeilen de mannetjes de selectie op spermacellen die normaal in het voortplantingsstelsel van de vrouwtjes plaatsvindt. Daarnaast komen ook conflicten rondom broedzorg en zwangerschap aan bod.

In 21 hoofdstukken leggen vooraanstaande experts in de evolutionaire psychologie en antropologie vervolgens uit welke gevolgen seksueel conflict heeft voor seks bij mensen. Onderwerpen die aan bod komen zijn jaloezie, echtelijke ruzie, seksuele intimidatie, de menstruatiecyclus, het vrouwelijk orgasme en de chemische oorlogvoering tussen sperma en het vrouwelijk geslachtsorgaan.