Prominentere rol in oncologische besluitvorming voor gezondheidsstatus en wensen patiënt

0
1318

Welke wensen heeft een patiënt met kanker? Alles inzetten om te overleven, onafhankelijk blijven, symptomen behandelen, pijn bestrijden? En hoe staat de huidige gezondheid in relatie tot de voorgestelde behandeling? Lieke Welling, chirurg-oncoloog in het LUMC, constateert dat bij besluitvorming in de oncologie het accent nog te veel ligt op de medisch-technische opties. Zij pleit ervoor de gezondheidsstatus en wensen van de patiënt een grotere rol te laten spelen. Welke impact heeft behandeling van ziekte sociaal, mentaal, fysiek en cognitief en sluit het resultaat van de behandeling aan op de wens van de patiënt?

In de huidige situatie brengen artsen en andere zorgprofessionals in een multidisciplinair overleg (MDO) in kaart welke medisch-technische mogelijkheden er zijn. Bijvoorbeeld opereren, chemotherapie, bestralen of een combinatie hiervan. Maar wat is de algehele gezondheidsstatus van de patiënt en wat wil hij of zij bereiken met de behandeling die na het MDO wordt voorgelegd? Komt dat ook naar voren in het huidige MDO-traject? Deze vraagstukken worden opgepakt binnen het programma Naar regionale oncologienetwerken.

Complexer

Oncologische zorg wordt steeds complexer. Zorgprofessionals van verschillende instellingen werken samen in regionale netwerken rond verschillende diagnosegroepen. Afhankelijk van de complexiteit kan de patiënt lokaal, regionaal of in een expertisecentrum worden besproken. Om goede oncologische zorg voor iedere patiënt bereikbaar en betaalbaar te houden, is een andere manier van organiseren nodig. Het Citrienprogramma Naar regionale oncologienetwerken ondersteunt deze transitie. Het programma kent drie hoofdthema’s die met elkaar samenhangen: het multidisciplinair overleg (MDO) uitbreiden naar het multidisciplinair systeem (MDS), registraties in de oncologie en het landelijk uitwisselen van gegevens via een streng beveiligde verbinding (XDS).

Shared decision making

‘Patiënten moeten mee kunnen beslissen over hun behandeling’, vindt Ella Visserman van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Zij verdiept zich binnen het oncologieprogramma in shared decision making. ‘Het helpt al als patiënten merken dat ze een keuze hebben en dat er tijd is om na te denken over die keuze. Vaak beseffen patiënten dat niet. Hierdoor nemen ze overhaast een beslissing en overwegen ze niet zorgvuldig wat de behandeling voor impact heeft op hun (kwaliteit van) leven. Het is van belang dat de zorgverlener patiënten op maat ondersteunt in dat proces van shared decision making.

Wensen patiënt 

‘Wij willen vanuit het hoofdthema Van MDO naar MDS bereiken dat de huidige medisch technische informatie, vaak gegenereerd in een MDO explicieter samenkomt met de in kaart gebrachte gezondheidsstatus en individuele wensen van de patiënt’, zegt Welling. ‘Het hele proces van deze patiëntgerichte benadering noemen we multidisciplinair systeem (MDS). Zo’n systeem met volle aandacht voor alle drie de componenten vereist een andere organisatie in de zin dat er een aanvulling nodig is naast het huidige MDO. In veel zorgpaden bestaan echter al generieke screenings voor bijvoorbeeld oudere patiënten en zorg je door middel van het opzetten van een multidisciplinair systeem voor een uniformering van werken. Het gaat er niet om een dwingende structuur op te leggen; we willen landelijk draagvlak creëren voor de aandacht voor de drie componenten in het proces tot aan behandelplan. De praktische invulling kan per regio en per tumorsoort verschillen.

Samenhang

‘Het mooie aan de Citrienfonds vind ik de onderlinge samenhang tussen de programma’s’, vervolgt Welling. ‘Uit de andere programma’s komen gegevens naar boven die ons weer helpen om ons doel te bereiken zoals de aandacht voor gestandaardiseerde gegevens (uitwisseling) binnen Registratie aan de bron. In 2018 gaan we het land in om via bestaande netwerken het gesprek aan te gaan over de voorwaarden van een goed MDS. Hoe kunnen we naast de medisch-technische kant de gezondheidsstatus en wensen/doelen van patiënten meer naar voren laten komen? Een passend behandelplan komt in onze ogen tot stand samen met de patiënt. Vervolgens gaan we de regio’s helpen om de componenten van het MDS in hun praktijken vorm te geven.’

Naar regionale oncologienetwerken

Het programma Naar regionale oncologienetwerken wordt gefinancierd door het Citrienfonds. Dit fonds helpt duurzame en breed inzetbare verbeteringen in de gezondheidszorg te ontwikkelen en is mogelijk gemaakt door ZonMw.

Informatie

Voor meer informatie over het programma en de projecten: www.oncologienetwerken.nl

Bron: NFU