Sociale steun is een belangrijke beschermingsfactor voor mantelzorgers

0
672
Tired businesswoman

Aanleiding: ‘Werkende mantelzorger steeds vaker in de knel’ | ANP

Uit onderzoek blijkt dat sociale steun een belangrijke beschermende factor is voor werkende mantelzorgers. Dat beaamt Anita Peters, expert informele zorg bij Kennisinstituut Movisie. Dat heeft ermee te maken in hoeverre mensen terecht kunnen bij hun collega’s en leidinggevende met hun problemen. Maar ook hoe vaak zij hulp of steun krijgen van hen. Mensen met mantelzorgtaken die hogere mate van steun ervaren, hebben minder depressieve klachten dan werkende mantelzorgers die deze steun niet ervaren. De bewustwording op dit punt begint te komen, maar werkgevers hebben nog niet scherp hoe ze dit in de praktijk moeten doen. Wederzijdse open communicatie speelt hierin een belangrijke rol.

In Nederland combineert 1 op de 4 werkenden zijn of haar baan met mantelzorgtaken. De combinatie van werk en mantelzorg komt met name vaak voor in de groep 45-65 jarigen. Naar verwachting zal het aantal dat werk met mantelzorgtaken combineert in de komende jaren fors toenemen. Het geven van mantelzorg kan zorgen voor stress, een hoger risico op depressie en een toename in ziekteverzuim, vooral wanneer de benodigde mantelzorg lastig te combineren is met werk.

Het op een gezonde wijze combineren van werk en mantelzorg kan dus soms een uitdaging zijn. Vrouwen geven vaker mantelzorg dan mannen, terwijl zij de laatste decennia ook meer zijn gaan participeren op de arbeidsmarkt. Hierdoor combineren vrouwen vaker dan mannen werk met mantelzorgtaken. Eerder onderzoek wees uit dat vrouwen vaker last hebben van mentale problemen dan mannen. Ook zijn er aanwijzingen dat de impact van het combineren van werk en mantelzorg op mentale gezondheid anders kan zijn voor vrouwen dan voor mannen. Zo werd eerder gevonden dat ervaren druk door het combineren van rollen het risico op een burn-out verhoogt bij vrouwen, en dat vrouwen die werk en mantelzorg combineren vaker emotionele problemen ervaren dan mannen die dit doen.

Amsterdam UMC locatie VUmc heeft in samenwerking met MantelzorgNL, Movisie, Vrije Universiteit AmsterdamRIVM en TNO in kaart gebracht in hoeverre er verschillen bestaan tussen mannen en vrouwen in mentale gezondheid door de combinatie werk en mantelzorg. Daarnaast is onderzocht of het daarbij uitmaakt of iemand een lage of hoge socio-economische positie heeft.

Onderzoeksopzet en deelnemers: Er is gebruik gemaakt van een cohortstudie naar de gezondheid en verschillende vormen van participatie van werkende 45-plussers, gemanaged door TNO. Uit dit bestaande gegevensbestand zijn alle werknemers geselecteerd uit de jaren 2015, 2016 en 2017. In het onderzoek participeerden in totaal 12.447 werknemers, waarvan 4.183 mensen mantelzorgtaken hadden.

Conclusies op basis van het onderzoek:

  • Er zijn geen sterke aanwijzingen voor verschillen in gezondheid tussen mannen en vrouwen door de combinatie werk en mantelzorg; de gevonden relaties waren vergelijkbaar tussen mannen en vrouwen.
  • Het geven van mantelzorg is gerelateerd aan depressieve klachten bij oudere werknemers.
  • Starten met mantelzorgtaken is geassocieerd met een toename in depressieve klachten.
  • De relatie tussen het geven van mantelzorg en depressieve klachten verschilt niet tussen werknemers met een laag en hoog opleidingsniveau.
  • Sociale steun van leidinggevende en collega’s en autonomie in werk zijn beschermende factoren tegen depressieve klachten bij werknemers met mantelzorgtaken.

Subsidiegever: ZonMw, programma Gender en Gezondheid
Samenwerkingspartners: Amsterdam UMC (locatie VUmc), MantelzorgNL (de landelijke vereniging voor mantelzorgers), Movisie, Vrij Universiteit Amsterdam, RIVM en TNO.

Podcast over verschillen tussen mannen en vrouwen in mantelzorg

In hoeverre verschillen mannelijke en vrouwelijke mantelzorgers van elkaar? Dionne Boekestijn van ZonMw gaat hierover in gesprek over met prof. dr. Jet Bussemaker, hoogleraar in Leiden en voormalig politica, en dr. Karin Proper, senior onderzoeker bij het RIVM.

https://w.soundcloud.com/player/?url=https%3A//api.soundcloud.com/tracks/695974045&color=2debf7&hide_related=true&show_comments=false

Anita Peters is programmaleider Sociaal domein bij Movisie.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.