Medisch Bevelvoering tijdens Mexicaanse griep deugde niet

Bij een ramp op Nederlands grondgebied bestaat geen eenheid van medische bevelvoering. Er is dan geen gezaghebbende autoriteit die ziekenhuizen kan opdragen om bijvoorbeeld geplande operaties stil te leggen. Verder vallen de traumaregio’s voor de opvang van patienten met ernstig letsel niet samen met de veiligheidsregio’s die de overige taken van  rampen bestrijding doen. In de Nieuwsbrief van het Julius Centrum van 2 mei stond hierover een bericht naar aanleiding van een lezing van oud-politicus Ed van Thijn, die ondergetekende bijwoonde op 28 april. Elke Peters werkte tijdens de Mexicaanse griep-epidemie op VWS. Thans is zij bij Zorgverzekeraars Nederland werkzaam als adviserend geneeskundige voor eerstelijns zorg en preventie.

Zij mailde naar aanleiding van dit bericht: Tot afgelopen november werkte ik bij VWS en zat ik in het griepteam dat zich bezig hield met de pandemie. Die pandemie zagen we van verre aankomen. Wij  wisten niet goed hoeveel zieken die ramp zou opleveren en hoe ernstig de ziekte zou gaan verlopen. We waren bezig met voorbereidingen op het worst case scenario. Één van de onderdelen daarvan was ziekenhuizen te doordringen van het feit dat de IC’s en zelfs afdelingen mogelijk vol zouden komen te liggen met grieppatienten en dat dit grote consequenties zou hebben voor de electieve ofwel planbare zorg. Helaas weigerden veel ziekenhuizen om zelf de regie te nemen en hierover afspraken te maken met omliggende ziekenhuizen. In regio Amsterdam is dat heel goed van de grond gekomen, maar daar buiten nauwelijks. Elk ziekenhuis was bang dat de productie schrikbarend zou teruglopen en dat bepaalde specialismen meer gedupeerd zouden raken dan andere (bijv. orthopedisch chirurgen versus internisten). Angst voor productieverlies werkte verlammend. Ziekenhuizen vroegen aan minister Klink om de regie te nemen. Zichtbaar werd ook dat ziekenhuizen nauwelijks op de hoogte zijn van de openbare gezondheidszorgstructuren en bevoegdheden. Niet alleen uit de Bijlmerramp waarover Ed van Thijn sprak maar ook uit de bijna Mexicaanse griep- ramp zijn veel lessen te leren!

Vorig artikelWerkconferentie Palliatieve Terminale zorg in GGz instellingen
Volgend artikelOnderzoek leidt tot toepassing nieuwe behandelmethode: ‘dotteren via de achterdeur’
Guus Schrijvers (getrouwd met Els Zwaan, drie kinderen) werd op 24 juni 1949 geboren in Amsterdam als zesde kind in een katholiek onderwijzersgezin. Na het gymnasium B diploma behaald te hebben(1967) ging hij in Amsterdam economie studeren. Hij studeerde cum laude af (1973) bij prof. Wim Duisenberg op de na-oorlogse conjunctuurgolven en bij prof. Joop Hattinga Verschure op zelfzorgafdelingen in ziekenhuizen. In 1980 promoveerde hij in Maastricht op het onderwerp regionalisatie en financiering van de Engelse, Zweedse en Nederlandse gezondheidszorg. Een stelling uit zijn proefschrift werd zijn levensmotto: wie de kleine structuren niet eert, maakt de grote structuren verkeerd. Hij promoveerde bij de grondlegger van de Nederlandse gezondheidseconomie prof. Lou Groot en bij genoemde Hattinga Verschure. Van 1974 -1984 was Schrijvers lid van de Gemeenteraad van Utrecht voor de Partij van de Arbeid. Hij ‘deed’ daar portefeuilles zoals Volksgezondheid, Welzijn, Cultuur en Financiën. Op 1 juni 1987 werd Schrijvers samen met prof. Joop van Londen hoogleraar Public Health bij de Medische Faculteit Utrecht. Dat betekende voor hem een switch van macro onderwerpen zoals de inrichting van het verzekeringsstelsel naar kleinschalige projecten zoals educatie van diabetespatiënten. Uit een interview uit 1987 komt het citaat: ‘als de faculteit mij vraagt voor deze leerstoel, wil ik wat betekenen voor de faculteit. Dan geef ik de macro-onderwerpen op.’ Samen met Van Londen richtte hij zich in 1987 op innovaties in de thuiszorg en op ketenzorg bij chronische zieken. Later zou het die activiteiten onder de vlag disease management bundelen. Tien jaar kwam de belangstelling voor ketens in de spoedzorg erbij. Zijn kennis op dit terrein bundelde hij in het boek Moderne Patiëntenzorg in Nederland, dat hij in 2002 samen met de plaatsvervangend hoofdinspecteur drs. Nico Oudendijk voor de gezondheidszorg schreef. Vanaf het eerste begin had het bevorderen van het onderwijs in de Sociale Geneeskunde en de Volksgezondheid zijn grote aandacht. Toen Van Londen en hij begonnen was er helemaal niets op dit terrein. Schrijvers: ‘Een grote triomf ervoer ik op 2 april 1994 toen na zeven jaar trekken en duwen de eerste medische studenten bij een GGD en een Arbodienst een verplicht co-schap Sociale Geneeskunde liepen.’ In 1999 kwam een nieuw curriculum voor de medische studenten tot stand. Tropenjaren volgden tot 2006 voor hem en zijn collega dr. Gerdien de Weert om alle uitbreidingen van het sociaal geneeskundige onderwijs bij te benen. Zijn collegestof bundelde hij in 1997 en na verschillende drukken in 2002 in het boek Een kathedraal van Zorg en in de Engelse variant daarvan Health and Health Care in the Netherlands. Per 1 juli 2007 gaan de onderzoeksactiviteiten van Schrijvers over in de Unit Innovaties in de Zorg binnen het Julius Centrum, dat hij in 1996 met collega prof. Rick Grobbee oprichtte. Zijn aandacht blijft liggen bij Disease Management en Spoedzorg. Schrijvers: ‘Ik begrijp nog steeds niet helemaal hoe die kleine structuren binnen Disease management en spoedzorg precies functioneren. Er is tegenwoordig ook veel uitwisseling met collega’s in Noord Amerika en elders in Europa. Dat verrijkt het inzicht in hoge mate. Elk land is op dit terrein een laboratorium voor een ander land..Voorlopig heb ik mijn handen vol aan de nieuwe Unit. Toch zou ik nog twee boeken willen schrijven.Het ene krijgt als titel, De gemoderniseerde kathedraal van zorg. Het tweede boek moet gaan over ondernemersschap en gelijke toegang tot de zorg. Beide zijn belangrijk maar o zo moeilijk te combineren. Hierbij zou ik de kennis van macro econoom weer kunnen gebruiken.’ Als oud hoogleraar Public Health en gezondheidseconoom bij het UMC Utrecht. geeft hij met zijn nieuwe boek ‘Zorginnovatie volgens het Cappuccinomodel.’ zijn visie hoe de gezondheidszorg eruit zou kunnen zien in een maatschappij met schaarste aan zorg. Het boek is bestemd voor het middenkader van zorgorganisaties. Naast schrijver van boeken en artikelen over de gezondheidszorg is Guus lid van enkele stuurgroepen en begeleidingscommissies en geef ik lezingen en workshops. Guus Schrijvers is voor voordrachten, dagvoorzitterschappen, interviews en onderzoeksopdrachten te bereiken via mail@schrijvers.nl en telefonische via zijn secretaresse Annet Esser op telefoonnummer 030 250 9359.