Mantelzorg is niet gratis; waarde van 22 miljard op jaarbasis

0
566
Foto: Ton Hurks
Foto: Ton Hurks

De maatschappelijke kosten van mantelzorgers zijn voor het eerst berekend en komt uit op 22 miljard euro. Dat is een netto bijdrage aan onze maatschappij. Dat voordeel is niet gratis. De tijd die mantelzorgers stoppen in het zorgen voor een ander zijn zij bijvoorbeeld niet beschikbaar voor de arbeidsmarkt. Uitval van een mantelzorger leidt al gauw tot hogere maatschappelijke kosten. Hen ondersteunen loont, blijkt uit onderzoek van Ecorys, in opdracht van MantelzorgNL.


Lange tijd was het aandeel mantelzorg de ontbrekende factor in het berekenen van de omvang van de zorgbranche. Deze maatschappelijke kosten-batenanalyse laat voor het eerst zien dat de maatschappelijke kosten van mantelzorg zijn berekend op 22 miljard euro; 20 miljard aan ureninzet en 1,8 miljard euro aan financiële kosten, zoals reiskosten. In totaal besteedden in 2019 vijf miljoen mantelzorgers 1,5 miljard uren aan mantelzorg. Dit komt overeen met 850.000 full time arbeidsjaren.

Mantelzorg is niet gratis

Als mantelzorgers niet zouden zorgen zou die tijd hen iets anders opleveren zoals loon (uit arbeid), kennis (via opleiding) of ontspanning (geestelijk en lichamelijk gezond blijven). Liesbeth Hoogendijk, bestuurder MantelzorgNL: ‘Mantelzorg lijkt misschien gratis, maar dit onderzoek toont aan dat het dat niet is. Op de arbeidsmarkt kost ons dit arbeidskrachten. Dit gemis van krachten zal met de toenemende vergrijzing alleen maar stijgen. Wanneer we daarbij meer en meer van mantelzorgers gaan vragen, zonder hen daarbij goed te ondersteunen is eenvoudig uit te rekenen dat mantelzorg uiteindelijk niet gratis is.’   
Dit laat de ongekende waarde zien van de inzet van mantelzorgers in Nederland. Want als mensen niet voor hun naasten zouden zorgen, bedragen de kosten voor de maatschappij  32 tot 44 miljard euro. De maatschappelijke kosten om een mantelzorger door een zorgprofessional te laten vervangen, zijn namelijk 70% tot 100% hoger. Dit onderstreept het maatschappelijke belang van mantelzorg en daarmee het belang om in hen te investeren, met name om overbelasting en risico op uitval te voorkomen.  

Mantelzorgondersteuning loont

Uitval van mantelzorger voorkomen kan door het ondersteunen van mantelzorgers. Bijvoorbeeld met respijtzorg waarbij de mantelzorger de zorg even kan overdragen om op adem te komen. Of met de inzet van een mantelzorgmakelaar die alle regeltaken van een mantelzorger tijdelijk overneemt. De kosten van deze twee interventies worden al terugverdiend indien een week uitval van een mantelzorger wordt voorkomen. Zo blijkt uit het onderzoek dat bij inzet van respijtzorg de baten bij een werkende mantelzorger tot   1000,- euro hoger kunnen zijn dan de kosten van respijtzorg. Voor de ondersteuning van een mantelzorgmakelaar is dit 500,- euro . Het positieve effect van mantelzorgondersteuning op de kwaliteit van leven van de mantelzorger is niet in geld uit te drukken en dus niet meegenomen in de berekening. Echter, levensvreugde is zeker niet minder belangrijk.  

Vervolg onderzoek

Wat niet in het rapport is meegenomen maar zeker niet minder relevant, is de prijs van sommige mantelzorgsituaties die geestelijk zwaar zijn. Door bijvoorbeeld altijd ‘aan te staan’, of ‘degene te zijn die voor rust en troost zorgt’. Ook dat is niet in geld uit te drukken. Dit onderzoek laat ook zien dat we nog veel niet weten en doen daarom een oproep aan de wetenschap. Meer kennis komt de ondersteuning van mantelzorgers ten goede en ook de maatschappij als geheel.

Bron: MantelzorgNL

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.